Quá Trình Đẳng Nhiệt – Định Luật Bôi-Lơ Ma-Ri-Ốt

Nguyễn Quang Huy - 23/05/2022

Một trong những nội dung trọng tâm mà các em sẽ được học trong chương trình Vật Lý lớp 10 đó chính là quá trình đẳng nhiệt – định luật Bôi-Lơ Ma-Ri-Ốt. Để giúp các em nắm vững kiến thức này tốt hơn, Marathon Education đã tổng hợp một số lý thuyết quan trọng liên quan đến quá trình đẳng nhiệt mà các em cần nắm vững và chia sẻ qua bài viết dưới đây. Các em hãy cùng theo dõi và học tập nhé!

Trạng thái và quá trình biến đổi trạng thái của chất khí

Trạng thái và quá trình biến đổi trạng thái của chất khí (Nguồn: Internet)
Trạng thái và quá trình biến đổi trạng thái của chất khí (Nguồn: Internet)

Theo cách thông thường, trạng thái của một chất khí bất kỳ được xác định qua 3 thông số sau đây: 

  • Áp suất (p), đơn vị đo là N/m2, Pa, atm, mmHg…
  • Thể tích (V), đơn vị đo là l hoặc m3
  • Nhiệt độ tuyệt đối (T), đơn vị đo là độ C và tính theo công thức T = 273 + t (với t là nhiệt độ Xen-xi-út)

Đây là các thông số chính của trạng thái chất khí, giữa các thông số này thường có những mối liên hệ xác định.

Trong quá trình tự nhiên, 3 thông số đều sẽ thay đổi liên tục. Nếu một trong 3 thông số thay đổi thì trạng thái khí cũng sẽ thay đổi tức thì. Quá trình thay đổi này được gọi là quá trình biến đổi trạng thái khí. Đặc biệt, trong trường hợp 2 thông số biến đổi và 1 thông số giữ nguyên thì quá trình này gọi là quá trình đẳng nhiệt.

Quá trình đẳng nhiệt là gì?

Quá trình biến đổi trạng thái nhưng nhiệt độ vẫn được giữ nguyên, ta gọi đó là quá trình đẳng nhiệt.

Ví dụ: Một ống xilanh chứa không khí ở áp suất và nhiệt độ thấp. Các em dùng tay nén chậm chậm piston để làm giảm thể tích khí và áp suất khí thay đổi. Quá trình này ta gọi là quá trình đẳng nhiệt.

Định luật Bôi-lơ Ma-ri-ốt

Thí nghiệm

Thí nghiệm chứng minh định luật Bôi-lơ Ma-ri-ốt (Nguồn: Internet)
Thí nghiệm chứng minh định luật Bôi-lơ Ma-ri-ốt (Nguồn: Internet)

Các em tiến hành thí nghiệm thay đổi thể tích của một lượng khí, đo áp suất tương ứng với mỗi thể tích ta có kết quả như sau:

Thể tích V (cm3)Áp suất P (105 Pa)pV
201.002
102.002
400.52
300.672

⟹ Qua thí nghiệm trên ta thấy được, trong quá trình đẳng nhiệt của của một lượng khí thì áp suất tỉ lệ nghịch với thể tích.

Phát biểu Định luật Bôi-lơ Ma-ri-ốt

Phát biểu định luật: Trong quá trình đẳng nhiệt của 1 lượng khí nhất định thì áp suất (p) tỉ lệ nghịch với thể tích (V).

Định luật Bôi-lơ Ma-ri-ốt được Nhà vật lý thiên tài người Anh Bôi-lơ (1627 – 1691) khởi xướng năm 1662 và nhà vật lý người Pháp Ma-ri-ốt (1620 – 1684) cũng tìm ra định lý tương tự năm 1676 nên định luật này mới có tên gọi là Bôi-lơ Ma-ri-ốt.

Công thức đẳng nhiệt

pV = const (hằng số) hay p ~ 1V

Trong đó: 

  • p là áp suất (pa)
  • V là thể tích (cm3)

Nếu các em gọi p1, V1 là áp suất và thể tích của một lượng khí ở trạng thái 1 và p2, V2 là áp suất và thể tích của lượng khí ở trạng thái 2, thì theo định luật Bôi-lơ Ma-ri-ốt ta được:

p1V1 = p2V2

Đường đẳng nhiệt

Đường đẳng nhiệt (Nguồn: Internet)
Đường đẳng nhiệt (Nguồn: Internet)

Đường biểu diễn sự biến thiên của áp suất một lượng khí theo thể tích được gọi là đường đẳng nhiệt. 

Trong hệ tọa độ (pOV) thì đường đẳng nhiệt được biểu diễn là một đường cong hypebol. Đường đẳng nhiệt ở trên ứng với nhiệt độ cao sẽ nằm ở vị trí hơn đường đẳng nhiệt ở dưới.

Học livestream trực tuyến Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh - Sinh bứt phá điểm số 2022 – 2023 tại Marathon Education

Marathon Education là nền tảng học livestream trực tuyến Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh - Sinh uy tín và chất lượng hàng đầu Việt Nam dành cho học sinh từ lớp 8 đến lớp 12. Với nội dung chương trình giảng dạy bám sát chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Marathon Education sẽ giúp các em lấy lại căn bản, bứt phá điểm số và nâng cao thành tích học tập.

Tại Marathon, các em sẽ được giảng dạy bởi các thầy cô thuộc TOP 1% giáo viên dạy giỏi toàn quốc. Các thầy cô đều có học vị từ Thạc Sĩ trở lên với hơn 10 năm kinh nghiệm giảng dạy và có nhiều thành tích xuất sắc trong giáo dục. Bằng phương pháp dạy sáng tạo, gần gũi, các thầy cô sẽ giúp các em tiếp thu kiến thức một cách nhanh chóng và dễ dàng.

Marathon Education còn có đội ngũ cố vấn học tập chuyên môn luôn theo sát quá trình học tập của các em, hỗ trợ các em giải đáp mọi thắc mắc trong quá trình học tập và cá nhân hóa lộ trình học tập của mình.

Với ứng dụng tích hợp thông tin dữ liệu cùng nền tảng công nghệ, mỗi lớp học của Marathon Education luôn đảm bảo đường truyền ổn định chống giật/lag tối đa với chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt nhất.

Nhờ nền tảng học livestream trực tuyến mô phỏng lớp học offline, các em có thể tương tác trực tiếp với giáo viên dễ dàng như khi học tại trường.

Khi trở thành học viên tại Marathon Education, các em còn nhận được các sổ tay Toán – Lý – Hóa “siêu xịn” tổng hợp toàn bộ công thức và nội dung môn học được biên soạn chi tiết, kỹ lưỡng và chỉn chu giúp các em học tập và ghi nhớ kiến thức dễ dàng hơn.

Marathon Education cam kết đầu ra 8+ hoặc ít nhất tăng 3 điểm cho học viên. Nếu không đạt điểm số như cam kết, Marathon sẽ hoàn trả các em 100% học phí. Các em hãy nhanh tay đăng ký học livestream trực tuyến Toán – Lý – Hóa – Văn lớp 8 – lớp 12 năm học 2022 – 2023 tại Marathon Education ngay hôm nay để được hưởng mức học phí siêu ưu đãi lên đến 39% giảm từ 699K chỉ còn 399K.

Các khóa học online tại Marathon Education

Với những nội dung chia sẻ ở trên, Marathon Education mong rằng đã giúp các em nắm vững những kiến thức liên quan đến quá trình đẳng nhiệt – định luật Bôi-Lơ Ma-Ri-Ốt chương trình Lý 10. Qua đó, các em dễ dàng giải thích một số hiện tượng có trong tự nhiên và giải các bài tập liên quan. Ngoài ra, các em hãy theo dõi website của Marathon để có thể học thêm nhiều kiến thức cơ bản Toán – Lý – Hóa – Văn khác. Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong kì thi sắp tới!

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM