Phương Trình Hóa Học Là Gì? Cách Lập Phương Trình Hóa Học

Vy - 25/02/2022

Phương trình hoá học là một trong các khái niệm quan trọng cả về lý thuyết và bài tập khi học Hóa. Trong bài viết dưới đây, Marathon Education sẽ chia sẻ đến các em những kiến thức liên quan đến phương trình hoá học gồm khái niệm phương trình hoá học là gì, cách lập phương trình hoá học và một số bài tập áp dụng.

>>> Xem thêm: Bảng Tuần Hoàn Hóa Học Lớp 8, 9, 10 Cách Đọc Và Mẹo Nhớ Nhanh

Phương trình hóa học là gì?

Phương trình hóa học là gì?
Phương trình hóa học là gì? (Nguồn: Internet)

Hiểu một cách đơn giản, phương trình hoá học là những phương trình biểu diễn phản ứng hóa học hay sự phản ứng giữa các chất hoặc hợp chất với nhau. Trong một phương trình hoá học sẽ bao gồm các chất tham gia, chất xúc tác và các chất được tạo thành khi phản ứng kết thúc.

Dựa vào phương trình hoá học các em có thể nhận biết được tỷ lệ về số nguyên tử và phân tử của các chất hay cặp chất tham gia vào phản ứng hoá học cũng như giữa các chất hay cặp chất tạo thành.

>>> Xem thêm: Nguyên Tố Hóa Học Là Gì? Lý Thuyết Về Nguyên Tố Hóa Học

đăng ký học thử

Cách lập phương trình hóa học

Cách viết phương trình hóa học
Cách viết phương trình hóa học (Nguồn: Internet)

Để có thể viết phương trình hoá học hoàn chỉnh, các em cần thực hiện theo các bước như sau: 

  • Bước 1: Viết sơ đồ phản ứng: Thực hiện viết sơ đồ phản ứng với các chất tham gia, chất xúc tác, điều kiện phản ứng (điều kiện tiêu chuẩn hay điều kiện thường, nhiệt độ là bao nhiêu,…) và cuối cùng là các chất tạo thành dưới dạng công thức hoá học đúng của chúng.
  • Bước 2: Cân bằng phương trình hóa học: Thực hiện cân bằng tỷ lệ số nguyên tử hay phân tử các cặp chất tham gia và sản phẩm sao cho hoàn chỉnh nhất, đảm bảo đúng định luật bảo toàn.
  • Bước 3: Hoàn thành phương trình hóa học: Hoàn thiện phương trình hoá học mô tả phản ứng.

Các quy tắc cần nhớ khi lập phương trình hóa học

Để có thể lập phương trình hoá học một cách chuẩn xác, các em cần đặc biệt lưu ý các quy tắc dưới đây:

  • Các chất tham gia sẽ luôn nằm ở vế trái của phương trình. Ngược lại, các chất tạo thành sẽ nằm ở phía còn lại. Mũi tên trong phương trình hoá học thường đi theo chiều từ trái sang phải (trừ trường hợp phản ứng thuận nghịch sẽ bao gồm hai mũi tên ngược hướng nhau).
  • Ta chỉ được phép thêm hệ số nguyên dương hoặc biểu thức đại số có hằng số hay tham số là số nguyên dương vào phương trình, tuyệt đối không thể thay đổi công thức hoá học của các chất.
  • Nếu hệ số cần thêm trong phương trình là 1 thì không cần viết thêm hệ số ở phía trước chất tham gia hoặc chất thành phẩm..

>>> Xem thêm: Bảng Nguyên Tố Hóa Học Lớp 8 Thường Gặp Và Bài Ca Hóa Trị

Bài tập áp dụng

Bài tập áp dụng về phương trình hóa học
Bài tập áp dụng về phương trình hóa học (Nguồn: Internet)

Bài 1 Trang 57 SGK Hóa 8

a. Phương trình hóa học biểu diễn gì và gồm công thức hóa học của những chất nào?

b. Sơ đồ của phản ứng khác với phương trình hóa học của phản ứng ở điểm nào?

c. Nêu ý nghĩa của phương trình hóa học.

Lời giải:

a. Phương trình hóa học biểu diễn ngắn gọn phản ứng hóa học bao gồm công thức hóa học của chất tham gia phản ứng và chất sản phẩm tạo thành.

b. Sơ đồ của phản ứng khác với phương trình hóa học ở điểm là chưa cân bằng nguyên tử. Trong một số trường hợp, sơ đồ của phản ứng cũng là phương trình hóa học.

c. Phương trình hóa học cho biết tỉ lệ về số nguyên tử và phân tử giữa các chất cũng như từng cặp chất trong phản ứng.

Bài 2 Trang 57 SGK Hóa 8

Cho 2 sơ đồ phản ứng dưới đây. Hãy lập phương trình hoá học và nêu rõ tỷ lệ số nguyên tử, số phân tử của các chất trong mỗi phản ứng:

a. Na + O2 → Na2O

b. P2O5 + H2O → H3PO4

Lời giải:

a. Phương trình phản ứng: 4Na + O2 → 2Na2O

Tỷ lệ số nguyên tử Na : số phân tử Oxi : số phân tử 2Na2O là 4 : 1 : 2.

b. Phương trình phản ứng: P2O5 + 3H2O → 2H3PO4

Tỷ lệ số phân tử P2O5 : số phân tử H2O : số phân tử H3PO4 là 1 : 3 : 2.

Bài 3 Trang 57 SGK Hóa 8

Yêu cầu tương tự như bài tập 2 theo sơ đồ của các phản ứng sau:

a. HgO → Hg + O2.

b. Fe(OH)3 → Fe2O3 + H2O

Lời giải:

a. Phương trình phản ứng: 2HgO → 2Hg + O2

Tỷ lệ số phân tử HgO : số nguyên tử Hg : số phân tử O2 là 2 : 2 : 1.

b. Phương trình phản ứng: 2Fe(OH)3 → Fe2O3 + 3H2O

Tỷ lệ số phân tử Fe(OH)3 : số phân tử Fe2O3 : số phân tử H2O là 2 : 1 : 3.

Bài 4 Trang 57 SGK Hóa 8

Cho sơ đồ phản ứng: Na2CO3 + CaCl2 → CaCO3 + NaCl.

a. Lập phương trình hoá học của phản ứng

b. Nêu tỷ lệ số phân tử của 4 cặp chất trong phản ứng (tuỳ chọn)

Lời giải: 

a. Phương trình phản ứng: Na2CO3 + CaCl2 → CaCO3 + 2NaCl

b. Tỷ lệ phân tử của 4 cặp chất trong phản ứng:

  • Tỷ lệ số phân tử Na2CO3 : số phân tử CaCl2 = 1 : 1 
  • Tỷ lệ số phân tử CaCO3 : số phân tử NaCl = 1 : 2
  • Tỷ lệ số phân tử Na2CO3 : số phân tử NaCl = 1 : 2
  • Tỷ lệ số phân tử CaCl2: Số phân tử CaCO3 = 1 : 1

Bài 5 Trang 57 SGK Hóa 8

Biết rằng kim loại magie (Mg) tác dụng với axit sunfuric (H2SO4) tạo ra khí hiđro (H2) và chất magie sunfat (MgSO4).

a. Lập phương trình hóa học của phản ứng

b. Cho biết tỉ lệ số nguyên tử magie lần lượt với số phân tử của ba chất khác trong phản ứng

Lời giải:

a. Phương trình phản ứng: Mg + H2SO4 → MgSO4 + H2

b.

Tỷ lệ số nguyên tử Mg : số phân tử H2SO4 là 1 : 1.

Tỷ lệ số nguyên tử Mg : số phân tử MgSO4 là 1 : 1.

Tỷ lệ số nguyên tử Mg : số phân tử H2 là 1 : 1.

Bài 6 Trang 57 SGK Hóa 8

Biết rằng photpho đỏ P tác dụng với khí oxi tạo hợp chất P2O5.

a. Lập phương trình hóa học của phản ứng.

b. Cho biết tỉ lệ số nguyên tử P lần lượt với số phân tử của hai chất khác trong phản ứng.

Lời giải:

a. Phương trình phản ứng: 4P + 5O2 → 2P2O5

b. Tỷ lệ số nguyên tử P : số phân tử oxi : số phân tử P2O5 là 4 : 5 : 2.

Bài 7 Trang 57 SGK Hóa 8

Hãy chọn hệ số và công thức hóa học và thích hợp đặt vào những chỗ có dấu hỏi trong các phương trình hóa học sau:

a. ?Cu + ? → 2CuO

b. Zn + ?HCl → ZnCl2 + H2

c. CaO + ?HNO3 → Ca(NO3)2 + ?

Lời giải:

a. 2Cu + O2 → 2CuO

b. Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2

c. CaO + 2HNO3 → Ca(NO3)2 + H2O.

Học livestream trực tuyến Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh - Sinh bứt phá điểm số 2022 – 2023 tại Marathon Education

Marathon Education là nền tảng học livestream trực tuyến Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh - Sinh uy tín và chất lượng hàng đầu Việt Nam dành cho học sinh từ lớp 8 đến lớp 12. Với nội dung chương trình giảng dạy bám sát chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Marathon Education sẽ giúp các em lấy lại căn bản, bứt phá điểm số và nâng cao thành tích học tập.

Tại Marathon, các em sẽ được giảng dạy bởi các thầy cô thuộc TOP 1% giáo viên dạy giỏi toàn quốc. Các thầy cô đều có học vị từ Thạc Sĩ trở lên với hơn 10 năm kinh nghiệm giảng dạy và có nhiều thành tích xuất sắc trong giáo dục. Bằng phương pháp dạy sáng tạo, gần gũi, các thầy cô sẽ giúp các em tiếp thu kiến thức một cách nhanh chóng và dễ dàng.

Marathon Education còn có đội ngũ cố vấn học tập chuyên môn luôn theo sát quá trình học tập của các em, hỗ trợ các em giải đáp mọi thắc mắc trong quá trình học tập và cá nhân hóa lộ trình học tập của mình.

Với ứng dụng tích hợp thông tin dữ liệu cùng nền tảng công nghệ, mỗi lớp học của Marathon Education luôn đảm bảo đường truyền ổn định chống giật/lag tối đa với chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt nhất.

Nhờ nền tảng học livestream trực tuyến mô phỏng lớp học offline, các em có thể tương tác trực tiếp với giáo viên dễ dàng như khi học tại trường.

Khi trở thành học viên tại Marathon Education, các em còn nhận được các sổ tay Toán – Lý – Hóa “siêu xịn” tổng hợp toàn bộ công thức và nội dung môn học được biên soạn chi tiết, kỹ lưỡng và chỉn chu giúp các em học tập và ghi nhớ kiến thức dễ dàng hơn.

Marathon Education cam kết đầu ra 8+ hoặc ít nhất tăng 3 điểm cho học viên. Nếu không đạt điểm số như cam kết, Marathon sẽ hoàn trả các em 100% học phí. Các em hãy nhanh tay đăng ký học livestream trực tuyến Toán – Lý – Hóa – Văn lớp 8 – lớp 12 năm học 2022 – 2023 tại Marathon Education ngay hôm nay để được hưởng mức học phí siêu ưu đãi lên đến 39% giảm từ 699K chỉ còn 399K.

Các khóa học online tại Marathon Education

 

Trên đây tổng hợp các kiến thức liên quan đến phương trình hoá học, cách lập phương trình và bài tập ứng dụng mà Marathon Education đã chia sẻ đến các em. Hy vọng những kiến thức này sẽ giúp ích thật nhiều cho các em trong suốt quá trình học tập và ôn luyện môn Hóa. Chúc các em học tập tốt và tiến bộ vượt bậc! 

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM