Axeton Là Gì? Các Tính Chất Đặc Trưng Và Ứng Dụng Của Axeton

Marathon Team - 21/02/2022

Axeton được biết đến là hợp chất có nhiều ứng dụng trong cuộc sống. Vì vậy, kiến thức liên quan đến hợp chất này được các thầy cô chú trọng, nhấn mạnh trong quá trình giảng dạy. Để giúp các em tìm hiểu rõ ràng và chi tiết hơn Axeton là gì, những tính chất lý hóa đặc trưng, phương pháp điều chế cũng như ứng dụng quan trọng của hợp chất này, Marathon Education đã tổng hợp và chia sẻ đến các em bài viết dưới đây.

>>> Xem thêm: Xeton Là Gì? Lý Thuyết Xeton Hóa 11 Đầy Đủ Và Chi Tiết

Axeton là gì? Công thức cấu tạo của Axeton

Công thức cấu tạo của Axeton
Công thức cấu tạo của Axeton (Nguồn: Internet)

Axeton là hợp chất xeton đơn giản nhất. Hợp chất còn có tên gọi khác là Dimetyl Fomandehit.

Công thức cấu tạo (CTCT) của Axeton là CH3-CO-CH3, có nhóm -CO- liên kết trực tiếp với hai nguyên tử Cacbon. Vì vậy, hợp chất này có những tính chất đặc trưng của nhóm chức này.

Tính chất vật lý của Axeton

  • Axeton tồn tại ở dạng lỏng, dễ bay hơi, không màu và có mùi đặc trưng. 
  • Hợp chất có khả năng tan vô hạn trong nước.
  • Hợp chất này còn có thể tự bốc cháy ở nhiệt độ 465 độ C. Mặc dù vậy, nhiệt độ bốc cháy vẫn có sự phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc với môi trường bên ngoài. Đây chính là lý do giải thích vì sao trong một số thí nghiệm, nhiệt độ tự bốc cháy của Axeton lên đến 525 độ C. 
  • Hợp chất có thể gây ngộ độc cấp tính và mãn tính nếu vô tình uống hoặc hít phải vào cơ thể.

Tính chất hóa học của Axeton

Axeton có khả năng tác dụng với H2 để tạo thành rượu bậc 2.

CH_3COCH_3 + H_2 \xrightarrow[Ni]{t^\circ} CH_3CHOHCH_3

Axeton phản ứng với bisunfit tạo thành kết tủa.

CH_3COCH_3 + NaHSO_3 → C_3H_7NaO_4S

Axeton không bị oxi hóa bởi dung dịch AgNO3/NH3 hoặc Cu(OH)2. Tuy nhiên, khi tiếp xúc với những chất có tính oxi hóa mạnh như KMnO4 hoặc K2Cr2O7 trong môi trường axit thì axeton sẽ bị cắt mạch cacbon ở ngay cạnh nhóm cacbonyl để tạo thành axit hữu cơ.

\small 10CH_3COCH_3 + 8KMnO_4 + 12H_2SO_4 → 12H_2O + 4K_2SO_4 + 8MnSO_4 + 15CH_3COOH

Ngoài ra, Axeton cũng có khả năng phản ứng với amin theo phương trình tổng quát sau:

CH_3COCH_3 + CH_3NH_2 \to CH_3CNCH_3CH_3 + H_2O

Phương pháp điều chế Axeton

Trước đây, người ta sử dụng cách chưng cất axetat, điển hình như hợp chất canxi axetat, để điều chế axeton.

Ca(CH_3COO)_2 → CH_3COCH_3 + CaO + CO_2↑

Hiện tại thì Axeton có thể được sản xuất theo hình thức trực tiếp hoặc gián tiếp từ propen. Trong đó, phương pháp cumen được sử dụng phổ biến nhất vì có thể đồng thời tạo ra 2 hợp chất hữu cơ có tính ứng dụng cao là Axeton và Phenol.

C_6H_6 \xrightarrow[H+]{CH_2=CH-CH_3}C_6H_5-CH-(CH_3)_2\xrightarrow[2.\ dd\ H_2SO_4]{1. \ O_2}C_6H_5OH+CH_3-CO-CH_3

Ngoài ra, Axeton cũng được sản xuất dưới dạng những sản phẩm phụ của ngành công nghiệp chưng cất bởi vì hợp chất này là sản phẩm phụ của quá trình lên men. 

Ứng dụng của Axeton

Axeton có nhiều ứng dụng trong đời sống
Axeton có nhiều ứng dụng trong đời sống (Nguồn: Internet)

Làm dung môi

  • Axeton được sử dụng làm dung môi dùng để pha loãng nhựa polyester hoặc pha keo epoxy 2 thành phần trước khi đóng rắn.
  • Axeton được coi như một chất làm sạch kim loại trước khi sơn hiệu quả. Ngoài ra, Axeton có khả năng loại bỏ nhựa thông sau khi đã hàn xong.
  • Hợp chất được sử dụng để làm dung môi trong một số loại thuốc và sản xuất rượu biến tính. 
  • Hợp chất được sử dụng để bảo quản và vận chuyển hợp chất axetilen. 

Làm hóa chất trung gian

  • Axeton được sử dụng để tổng hợp hợp chất metyl metacrylat và bisphenol A.

Ứng dụng trong phòng thí nghiệm

  • Vì Axeton có giá thành thấp và dễ bay hơi nên thường được sử dụng để tẩy rửa các dụng cụ thủy tinh trong phòng thí nghiệm. 
  • Axeton còn được sử dụng để duy trì nhiệt độ thấp để tiến hành các thí nghiệm.

Ứng dụng trong y học và thẩm mỹ

  • Hợp chất được sử dụng trong quá trình điều trị mụn trứng cá.
  • Hợp chất là thành phần của nước rửa sơn móng hoặc được dùng để tẩy keo dán tóc giả hay ria mép. 

Những lưu ý khi sử dụng Axeton

Mặc dù có nhiều ứng dụng phổ biến, nhưng nếu kết hợp cùng các chất khác như chloroform, hydrogen thì Axeton sẽ vô tình trở thành một chất độc. Do đó, các em cần lưu ý một số vấn đề trong quá trình sử dụng Axeton như sau:

  • Chỉ tiếp xúc với hợp chất này ở môi trường thông thoáng
  • Để các hóa chất hoặc sản phẩm có chứa axeton xa tầm với trẻ em
  • Tránh đặt Axeton tại nơi có nhiệt độ cao hay gần lửa
  • Rửa sạch bằng xà phòng nếu để da tiếp xúc trực tiếp với hợp chất này
  • Nếu vô tình nuốt phải hoặc để Axeton tiếp xúc với mắt, phải nhanh chóng đưa nạn nhân đến các cơ sở y tế gần nhất

Học livestream trực tuyến Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh - Sinh bứt phá điểm số 2022 – 2023 tại Marathon Education

Marathon Education là nền tảng học livestream trực tuyến Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh - Sinh uy tín và chất lượng hàng đầu Việt Nam dành cho học sinh từ lớp 8 đến lớp 12. Với nội dung chương trình giảng dạy bám sát chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Marathon Education sẽ giúp các em lấy lại căn bản, bứt phá điểm số và nâng cao thành tích học tập.

Tại Marathon, các em sẽ được giảng dạy bởi các thầy cô thuộc TOP 1% giáo viên dạy giỏi toàn quốc. Các thầy cô đều có học vị từ Thạc Sĩ trở lên với hơn 10 năm kinh nghiệm giảng dạy và có nhiều thành tích xuất sắc trong giáo dục. Bằng phương pháp dạy sáng tạo, gần gũi, các thầy cô sẽ giúp các em tiếp thu kiến thức một cách nhanh chóng và dễ dàng.

Marathon Education còn có đội ngũ cố vấn học tập chuyên môn luôn theo sát quá trình học tập của các em, hỗ trợ các em giải đáp mọi thắc mắc trong quá trình học tập và cá nhân hóa lộ trình học tập của mình.

Với ứng dụng tích hợp thông tin dữ liệu cùng nền tảng công nghệ, mỗi lớp học của Marathon Education luôn đảm bảo đường truyền ổn định chống giật/lag tối đa với chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt nhất.

Nhờ nền tảng học livestream trực tuyến mô phỏng lớp học offline, các em có thể tương tác trực tiếp với giáo viên dễ dàng như khi học tại trường.

Khi trở thành học viên tại Marathon Education, các em còn nhận được các sổ tay Toán – Lý – Hóa “siêu xịn” tổng hợp toàn bộ công thức và nội dung môn học được biên soạn chi tiết, kỹ lưỡng và chỉn chu giúp các em học tập và ghi nhớ kiến thức dễ dàng hơn.

Marathon Education cam kết đầu ra 8+ hoặc ít nhất tăng 3 điểm cho học viên. Nếu không đạt điểm số như cam kết, Marathon sẽ hoàn trả các em 100% học phí. Các em hãy nhanh tay đăng ký học livestream trực tuyến Toán – Lý – Hóa – Văn lớp 8 – lớp 12 năm học 2022 – 2023 tại Marathon Education ngay hôm nay để được hưởng mức học phí siêu ưu đãi lên đến 39% giảm từ 699K chỉ còn 399K.

Các khóa học online tại Marathon Education

Bài viết trên đã chia sẻ đến các em Axeton là gì, CTCT Axeton, tính chất lý hóa đặc trưng, cách điều chế và ứng dụng của hợp chất này trong cuộc sống. Hy vọng qua bài viết này, các em đã nắm rõ những lý thuyết quan trọng trên. Các em hãy theo dõi website của Marathon Education để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích khác. Chúc các em luôn học tập tốt và đạt được thành tích cao!

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM