Lý Thuyết Vật Lý 12 Về Tán Sắc Ánh Sáng

Vy - 08/02/2022

Trong bài viết này, các em hãy cùng Team Marathon Education tìm hiểu một nội dung Vật Lý 12 vô cùng thú vị là tán sắc ánh sáng. Ở nội dung này, các em sẽ học phần lý thuyết với các thí nghiệm, hiện tượng, công thức và ứng dụng xoay quanh chủ đề này.

>>> Xem thêm: Vật Lý 12: Quang Phổ Là Gì Và Các Loại Quang Phổ

Các thí nghiệm của Newton về ánh sáng

Những thí nghiệm quan trọng về ánh sáng của nhà Vật Lý học Newton các em cần ghi nhớ bao gồm:

Thí nghiệm của Newton về tán sắc ánh sáng

Thí nghiệm được thực hiện như hình vẽ mô tả:

Thí nghiệm của Newton về tán sắc ánh sáng
Thí nghiệm của Newton về tán sắc ánh sáng (Nguồn: Internet)

 

Kết quả thu được:

  • Vệt sáng F’ trên màn M bị chuyển dịch xuống phía đáy lăng kính, đồng thời trải dài thành một dải nhiều màu, lần lượt là đỏ, cam. vàng, lục, lam, chàm, tím theo thứ tự từ trên xuống dưới. Đây được gọi là quang phổ của ánh sáng mặt trời. 
  • Ánh sáng mặt trời là ánh sáng trắng.

Kết luận: Hiện tượng trên chính là tán sắc ánh sáng gây ra bởi lăng kính P.

Thí nghiệm của Newton về ánh sáng đơn sắc

Thí nghiệm được thực hiện như hình vẽ mô tả:

Thí nghiệm của Newton về ánh sáng đơn sắc
Thí nghiệm của Newton về ánh sáng đơn sắc (Nguồn: Internet)

Kết quả thu được:

  • Trên màn M, rạch một khe hẹp F’ song song với F và xê dịch màn M để đặt F’ vào đúng chỗ một màu như hình trên.
  • Cho chùm sáng một màu thu được sau màn M khúc xạ qua một lăng kính P’ giống với lăng kính P và hứng chùm tia ló trên một màn M’, thấy vệt sáng trên màn M’, tuy vẫn dịch chuyển về phía đáy của P’, nhưng vẫn giữ nguyên màu.

Kết luận: Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng có một màu nhất định và không bị tán sắc khi truyền qua lăng kính.

Giải thích hiện tượng tán sắc ánh sáng

Giải thích hiện tượng tán sắc ánh sáng
Giải thích hiện tượng tán sắc ánh sáng (Nguồn: Internet)

Qua các thí nghiệm mà thực hiện, các em cần ghi nhớ những thông tin:

  • Ánh sáng trắng không phải là ánh sáng đơn sắc mà là hỗn hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc có màu sắc biến thiên liên tục từ đỏ đến tím.
  • Chiết suất của các chất trong suốt biến thiên theo màu sắc của ánh sáng và tăng dần từ màu đỏ, đến màu tím.
  • Sự tán sắc ánh sáng là sự phân tích một chùm ánh sáng phức tạp thành các chùm sáng đơn sắc.

>>> Xem thêm: 5 phương pháp học tốt lý 11 giúp bứt phá điểm số

Các công thức thường gặp về tán sắc ánh sáng

Các công thức thường gặp về lăng kính và tán sắc ánh sáng
Các công thức thường gặp về tán sắc ánh sáng (Nguồn: Internet)

Từ các kết luận của các thí nghiệm, chúng ta có các công thức thường gặp về tán sắc ánh sáng mà các em cần ghi nhớ để làm bài tập Vật Lý.

Tên Công thức
Tổng quát sini1 = n.sinr1
sini2 = n.sinr2
A = r1+r2
Tính góc lệch  Góc lệch là góc tạo bởi tia tới và tia ló.
Với mỗi mặt phẳng khúc xạ: D = |i – r|
Với lăng kính:
• D = (i1 + i2) – (r1 + r2)
• D= i1 + i2 – A
Góc lệch cực tiểu D nhỏ nhất khi i1 = i2 = i và r1 = r2 = A/2 → D min = 2i – A
Các góc nhỏ Các góc nhỏ: i1 = n.r1; i2 = n.r2; D = (n – 1).A
Góc lệch khi đó: D = (n – 1).A
Phản xạ toàn phần Điều kiện: n1 > n2; i > igiới hạn với sinigiới hạn = n2/n1

>>> Xem thêm: Khúc Xạ Ánh Sáng Là Gì? Định Luật Và Công Thức Khúc Xạ Ánh Sáng

Ứng dụng của tán sắc ánh sáng

Hiện tượng tán sắc ánh sáng được ứng dụng trong một số hoạt động từ đời sống đến sản xuất.

  • Giải thích hiện tượng quang học trong bầu khí quyển như cầu vồng.
  • Sản xuất ra máy quang phổ lăng kính để phân tích chùm ánh sáng đa sắc.

Học livestream trực tuyến Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh - Sinh bứt phá điểm số 2022 – 2023 tại Marathon Education

Marathon Education là nền tảng học livestream trực tuyến Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh - Sinh uy tín và chất lượng hàng đầu Việt Nam dành cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Với nội dung chương trình giảng dạy bám sát chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Marathon Education sẽ giúp các em lấy lại căn bản, bứt phá điểm số và nâng cao thành tích học tập.

  • Tại Marathon, các em sẽ được giảng dạy bởi các thầy cô thuộc TOP 1% giáo viên dạy giỏi toàn quốc. Các thầy cô đều có học vị từ Thạc Sĩ trở lên với hơn 10 năm kinh nghiệm giảng dạy và có nhiều thành tích xuất sắc trong giáo dục. Bằng phương pháp dạy sáng tạo, gần gũi, các thầy cô sẽ giúp các em tiếp thu kiến thức một cách nhanh chóng và dễ dàng.
  • Marathon Education còn có đội ngũ cố vấn học tập chuyên môn luôn theo sát quá trình học tập của các em, hỗ trợ các em giải đáp mọi thắc mắc trong quá trình học tập và cá nhân hóa lộ trình học tập của mình.
  • Với ứng dụng tích hợp thông tin dữ liệu cùng nền tảng công nghệ, mỗi lớp học của Marathon Education luôn đảm bảo đường truyền ổn định chống giật/lag tối đa với chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt nhất.
  • Nhờ nền tảng học livestream trực tuyến mô phỏng lớp học offline, các em có thể tương tác trực tiếp với giáo viên dễ dàng như khi học tại trường.
  • Khi trở thành học viên tại Marathon Education, các em còn nhận được các sổ tay Toán – Lý – Hóa “siêu xịn” tổng hợp toàn bộ công thức và nội dung môn học được biên soạn chi tiết, kỹ lưỡng và chỉn chu giúp các em học tập và ghi nhớ kiến thức dễ dàng hơn.

Marathon Education cam kết đầu ra 8+ hoặc ít nhất tăng 3 điểm cho học viên. Nếu không đạt điểm số như cam kết, Marathon sẽ hoàn trả các em 100% học phí. Các em hãy nhanh tay đăng ký học livestream trực tuyến Toán – Lý – Hóa – Văn lớp 8 – lớp 12 năm học 2022 – 2023 tại Marathon Education ngay hôm nay để được hưởng mức học phí siêu ưu đãi lên đến 39% giảm từ 699K chỉ còn 399K.

Các khóa học online tại Marathon Education

 

 

 

Hy vọng qua bài học về tán sắc ánh sáng, các em đã có thêm kiến thức bổ ích cũng như nắm vững phần lý thuyết, công thức để vận dụng làm bài tập, bài kiểm tra môn Vật Lý 12 hiệu quả.

Ngoài ra, tại website Marathon Education cũng còn có nhiều nội dung bài học các môn Toán – Lý – Hoá cấp 3 để các em tiện tham khảo và học online. Các em hãy theo dõi Marathon Education mỗi ngày để cập nhật kiến thức hữu ích trong chương trình phổ thông. Chúc các em học tập ngày càng tiến bộ!

 

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM